Yaygın Kaygı Bozukluğu

Yaygın Kaygı Bozukluğu

Kaygı korkuya benzeyen bir duygudur. Kişi kaygıyı sanki kötü bir haber alacakmış, felaket olacakmış gibi nedeni belli olmayan bir sıkıntı, bir endişe duygusu olarak algılar ve tanımlar. Çok hafif tedirginlik, gerginlik duygusundan panik derecesine varan değişik yoğunluklarda olabilir. Ağır derecelerinde kişinin benliği bu ruhsal acı altında ezilir; en güçlü bedensel ağrının bile bu denli rahatsız edici olmadığı kişi tarafından söylenir. Kişi bu sıkıntının giderilmesi için her şeye razı olduğunu anlatır.

Çoğumuz arada sırada endişelenir, kaygılanırız ve kaygı, olası tehlikelere karşı plan yapmamızı ve hazırlıklı olmamızı sağlayan uyuma yönelik bir duygudur. Bazı insanlarda (küçük olaylarda dahil olmak üzere )yaşamın birçok farklı yönü ile ilgili kaygı ve endişe kronik, aşırı ve mantıksız bir hal alır. Bu kişilere yaygın kaygı bozukluğu tanısı konabilir. Yaygın kaygıda kişiler yaşamlarının her alanı ile ilgili endişe yaşayabilirler.

Bu kişilerde genellikle, yaşam olayları karşısında ve ilişkilerde çabuk kaygılanma, meraklanma, gerginlik, tedirginlik, aşırı terlemeler, sıcak soğuk basması, çabuk irkilme, dikkat dağınıklığı, uyku bozukluğu, çabuk kızma ve huysuzluk görülür. Karar vermekte zorlanmalarının yanı sıra, bir karar verdikten sonra, yatağa girdiklerinde bile, olası hatalar ve kararın yanlış olduğunu gösterip felakete neden olabilecek beklenmedik durumlar konusunda sürekli endişelenirler. Çoğu insan denetleyemediği sonuçlar hakkında kendine işkence etmenin mantıksız olduğunu düşünür, ancak onlar bunu anlayamazlar.

Hastalar zaman zaman hafifleyen ya da sönen, fakat ağır uyum bozukluğuna yol açmayan bunaltıyı aylarca, yıllarca çekebilir. Dönemler halinde gelmekten çok dalgalanmalar gösterir. Kadınlarda erkeklerden iki kat daha sık görülür. Ortalama başlangıç yaşı 21’dir. Yaygın kaygı bozukluğu olan bireylerde yaş ilerledikçe kaygının yerini somatizasyon bozukluğu belirtilerinin aldığı bildirilmiştir. Tedavi görmeyen hastaların çoğunda bir süre sonra konversiyon, hipokondriazis (sağlıkla ilgili aşırı endişe duyma) ya da başka somatoform bozukluk belirtileri ortaya çıkar ya da çökkünlük başlar.

 

DSM 5 Tanı Ölçütleri
En az altı aylık sürenin çoğu gününde, birtakım olaylar ya da etkinliklerle ( işte ya da okulda başarı gösterebilme gibi) ilgili olarak, aşırı bir kaygı ve kuruntu ( kaygılı beklenti) vardır
Kişi, kuruntularını denetim altına almakta güçlük çeker.
Bu kaygı ve kuruntuya, aşağıdaki belirtilerden üçü ( ya da daha çoğu) eşlik eder ( en azından kimi belirtiler son altı ayın çoğu gününde bulunmuştur):
Dinginleşememe (huzursuzluk) ya da gergin ya da sürekli diken üzerinde olma.
Kolay yorulma.
Odaklanmakta güçlük çekme ya da zihnin boşalması.
Kolay kızma.
Kas gerginliği.
Uyku bozukluğu ( uykuya dalmakta ya da uykuyu sürdürmekte güçlük çekme ya da dinlendirmeyen, doyurucu olmayan bir uyku uyuma)
Kaygı, kuruntu ya da bedensel belirtiler, klinik açıdan belirgin bir sıkıntıya ya da toplumsal, işle ilgili alanlarda ya da önemli diğer işlevsellik alanlarında işlevsellikte düşmeye neden olur.
Bu bozukluk, bir maddenin ya da başka sağlık durumunun ( ör:hipertiroidi) fizyolojisiyle ilgili etkilerime bağlanamaz.
Bu bozukluk başka bir ruhsal bozuklukla daha iyi açıklanamaz.

 

Tedavi
En önemli tedavi araçları ilaç tedavisi ve psikoterapidir.

 

Bilişsel davranışçı tedavi: Yaygın kaygı bozukluğunda en etkili psikoterapi yaklaşımıdır. Genellikle uygulamalı kas gevşetme eğitimi gibi davranışçı tekniklerle birlikte yaygın kaygı bozukluğu ile bağlantılı çarpık biliş ve bilgi işleme yanlılıklarının yanı sıra küçük olayları felaketleştirme eğilimini azaltmaya yönelik bilişsel yeniden yapılandırma teknikleri uygulanır.

 

Kaynakça
Butcher, J. N., Mineka, S. & Hooley, J. M. (2013). Anormal Psikoloji. İstanbul: Kaknüs Yayınları.
Greenberger, D. & Padesky, C. A. (2013). Evimizdeki Terapist: Klinisyen El Kitabı. İstanbul: Altın Kitaplar.
Kırkpınar, İ. (2008) Psikiyatrik Semiyoloji. Ankara: HYB Basım Yayın.
Öztürk, M. O. & Uluşahin, A. (2008) Ruh Sağlığı ve Bozuklukları. Ankara: Tuna Matbaacılık.
Savaşır, I., Soygüt, G. & Barışkıh, E. (2007) Bilişsel Davranışçı Terapiler. Ankara: Türk Psikologlar Derneği Yayınları.

Hakkında

Huriye Çevik 1989 yılında İstanbul’da doğdu. Fevziye Mektepleri Vakfı Özel Işık Lisesi’nden 2007 yılında mezun oldu ve İstanbul Bilgi Üniversitesi İşletme Bölümünü %100 burslu olarak kazandı. Psikoloji bölümü ile çift ana dal yaptı. İşletme bölümünü birinci olarak... devamını oku

İletişim Bilgilerimiz
  • Adres:Şenlikköy Mahallesi Derya Sokak No:20 Daire 7 Florya / Bakırköy
  • Tel:0212 573 87 19
  • Gsm:0534 820 35 95
  • bilgi@huriyecevik.com.tr
Sosyal Medya
Call Now Button